معماری
خانه / اختلالات زبانی / آفازی (زبان پریشی) / تشخیص افتراقی آفازی های ناروان
Differentioal diagnosis of nonfluent aphasia
تشخیص افتراقی آفازی های ناروان

تشخیص افتراقی آفازی های ناروان

تشخیص افتراقی آفازی های ناروان 

گفتار ناروان (Nonfluent speech) : تولید گفتاری اندک که کند است و با تلاش زیادی همراه است و تلفظ مناسبی نیز ندارد

 آفازی های ناروان شامل بروکا، گلوبال، ترانس کورتیکال آمیخته و ترانس کورتیکال حرکتی می شوند که در ادامه هر کدام را به تفصیل توضیح می دهیم

 

– آفازی بروکا (Broca’sApahsia)

– گفتار محاوره ای ( بیان )                ناروان

– درک شنیداری                             تقریبا بهنجار

– تکرار                                        نا بهنجار

– نامیدن                                        نا بهنجار

– خواندن بلند                                 نا بهنجار

– درک خواندن                             بهنجار یا نابهنجار

– نوشتن                                      نا بهنجار

  • گفتار محاوره ای ( بیان ) :
    • کاملا ناروان است. افازی بروکا، کلاسیک ترین نوع آفازی ناروان است
    • برون داد کلامی کند، پرتلاش، شامل عبارات کوتاه آگراماتیک و اغلب تلگرافیک( بیشتر شامل کلمات محتوایی مثل اسامی و افعال است و کمتر دربرگیرنده صفات، قیدها و حروف اضافه است)
    • دامنه واژگان مورد استفاده بیمار محدود است و اغلب مکث های طولانی بین کلمات و عبارات وجود دارد
    • Perseveration یا تکرار واژه ها مشاهده می شود.
    • آهنگ گفتار نامناسب است و اشکال در تولید واج ها وجود دارد. گفتار پر از پارافازی های آوایی است
    •  کاهش یا عدم وجود واژگان نحوی – دستوری و استفاده بیشتر از اسامی نسبت به عناصر دیگر در برقراری ارتباط مشاهده می شود
    • گفتار سریال ( مانند شمارش – نام بردن روزهای هفته – ماه های سال ) بهتر از گفتار خود به خودی است
    • بیان بهتر در هنگام خواندن آهنگ های آشنا و گفتار اتوماتیک
    • یک اختلال حرکتی گفتار مثل آپراکسی و / یا دیزارتری اغلب وجود دارد
  • درک شنیداری :
    •  نسبتا بهنجار است و بهتر از توانایی بیان است و معمولا برای مکالمات روزمره کافی است.
    • درجاتی از اشکال ادراکی را نشان می دهند :
      1.  ناتوانی در درک اطلاعات چندگانه متوالی ( قادر به درک تک تک دستورات می باشد اما در درک دستورات متوالی فقط درک ۲ تا ۳ مورد را نشان می دهد)
      2. ناتوانی در درک واژگان نسبتی ( مانند بزرگ تر – کوچکتر ، بالا – پائین و…)
      3. اشکال در درک همان مواردی که در بیان خود حذف می کند
  • تکرار :
    • نابهنجار ( تشخیص افتراقی بین بروکا و ترانس کورتیکال حرکتی)
    • اغلب بهتراز بیان خودانگیخته است
    • ناتوانی در تکرار همان ساختارهای گرامری و نحوی که در بیان خودانگیخته حذف می شوند وجود دارد.
    • تکرار اسامی بیشتر از بقیه عناصر
  • نامیدن :
    •  نابهنجار است ولی در مقایسه با بیان، بهتر است
    • از سر نخ های آوایی( بیان هجای اول کلمه ) برای بازیابی واژه استفاده می کند =  بارزترین ویژگی در آفازی بروکا
  • خواندن :
    • توانایی خواندن با صدای بلند، ضعیف است ولی درک خواندن معمولا شبیه درک شنیداری است و ممکن است درجاتی از اشکال در درک مطلب نوشته شده را نشان دهد
  • نوشتن :
    •  معمولا به اندازه بیان شفاهی و مشابه با آن، نابهنجار است
    • خطاهای زیاد در هجی کردن، نوشتن حروف به صورت ناقص ، بیش از حد درشت و بدخط ، تکرار حروف ، حذف حروف
    • به علت همی پلژی راست، نوشتن معمولا با دست چپ انجام می گیرد
    • اشکال در رونویسی و دیکته نویسی وجود دارد ولی توانایی رونویسی آنها معمولا بهتر از دیکته نویسی است

 

– آفازی گلوبال (Global aphasia)

– گفتار محاوره ای ( بیان )                ناروان

– درک شنیداری                             نا بهنجار

– تکرار                                        نا بهنجار

– نامیدن                                        نا بهنجار

– خواندن بلند                                 نا بهنجار

– درک خواندن                              نا بهنجار

– نوشتن                                       نا بهنجار

  • گفتارمحاوره ای :
    • در شدیدترین موارد زبان بیانی بسیار محدود است به بیان جملات کلیشه ای تکراری مانند : ای خدا ، یا یک گفته ساده ، زنجیره ای از یک هجا. ولی گاهی این عبارات کاملا روان و با اهنگ مناسبی بیان می شوند تا معنایی را منتقل کنند
    • به ندرت موتیسم کامل دیده می شود
    • گفتار سریال، محدود است
    • پدیده تکمیل، وجود ندارد
  • درک :
    • شدیدا اسیب دیده است ولی معمولا بهتر از توانایی بیان است. شاید به این دلیل که این بیماران تاحدودی در تفسیر ارتباطات غیرکلامی( از طریق تغییرات چهره ای ، حرکات بیانگر ، تغییرات صوت و آهنگ )  مهارت می یابند. این درک گاهی درمانگر را به اشتباه می اندازد!
  •  تکرار :
    • بیمار تکرار ندارد
    • در صورت وجود توانایی تکرار، احتمال وجود یکی از ترانس کورتیکال ها مطرح می شود .
  • نامیدن :
    •  بیمار توانایی نتامیدن ندارد
  • خواندن و نوشتن :
    • شدیدا دچار اختلال است یا اصلا وجود ندارد

 

 آفازی ترنسکورتیکال حرکتی (Transcortical Motor Aphasia)

– گفتار محاوره ای ( بیان )              ناروان

– درک شنیداری                             تقریبا بهنجار

– تکرار                                        خوب تا کاملا بهنجار

– نامیدن                                       نا بهنجار

– خواندن بلند                                نا بهنجار

– درک خواندن                            اغلب خوب

– نوشتن                                       نا بهنجار

  • گفتار محاوره ای ( بیان ) :
    •  گفتار خودبه خودی در این بیماران محدود و ناروان است اما دارای ویژگی هایی متفاوت از بروکا می باشد
    • در هر دو، دیزآرتری شدید وجود دارد اما در TMA احتمال خطا ، تکرار و لکنت در گفتار خودبخودی وجود دارد
    • گفتار محاوره همراه با تلاش زیاد است و در اکثر موارد، اگراماتیک و شدیدا ساده شده است
    • بیمار از راهنمایی های حرکتی برای شروع گفتار استفاده می کنند. مانند استفاده از حرکات دست یا … برای بیان واژه
    • در صورت شروع گفتار سریال ( شمارش اعداد، روزهای هفته ، ماه های سال و…)، بیمار به خوبی ادامه می دهد . اغلب در شروع نیاز به اندکی راهنمایی دارد
  • درک شنیداری :
    • درک زبان شفاهی و نوشتاری نسبتا حفظ شده است.
    •  مناسب برای محاوره معمولی
    • اشکال در درک موضوعات متوالی
    •  اشکال در واژه های نسبتی ( بزرگتر – کوچکتر و…)
    •  ارزیابی درک مشکل به علت عدم کنترل پاسخ های بله – خیر
  • تکرار :
    •  بهنجار
    •  تکرار واژه و عبارت ( بدون داشتن اکولیلیا): بااینکه واژه ها و عبارات را تکرار می کنند ولی خطاهای گرامری آنها را اصلاح می کند و بی معنی بودن ترکیبات هجایی بی معنی را هنگام تکرار تشخیص می دهد. بنابراین اکولالیک در نظر گرفته نمی شود
    • در تکالیف تکمیل ، بسیار قوی عمل می کنند
    •  ادامه دادن خودکار شعر و اصطلاحات زبانی به سادگی و سهولت
  • نامیدن :
    •  اغلب ضعیف در نامیدن در مواجهه
    • راهنمایی های آوایی و بافتی کمک کننده هستند، به ویژه راهنمایی های بافتی ومعنایی
  • خواندن :
    •  اشکال در بلند خواندن تقریبا همیشه وجود دارد و با اشکال در تولید واجها انجام می گیرد
    • درک خواندن بهتر از بیماران بروکا است
  • نوشتن :
    •  در اکثر بیماران نابهنجار است
    •  نوشتن حروف بدون مهارت، درشت، هجی ضعیف کلمات، همراه با جابجایی، بدون رعایت گرامر و درهم می باشد

 

آفازی ترنسکورتیکال آمیخته (Mixed Transcortical Aphasia)

– گفتار محاوره ای ( بیان )              ناروان، پژواک گویی

– درک شنیداری                             شدیدا نا بهنجار

– تکرار                                         خوب

– نامیدن                                        نا بهنجار

– خواندن بلند                                نا بهنجار

– درک خواندن                               نابهنجار

– نوشتن                                      نا بهنجار

  • گفتار محاوره ای :
    •  فاقد بیان خودانگیخته است
    •  بیان محدود به تکرار گفته های درمانگر(پژواک گویی) است. بنابراین اکثر مواقع ساکتند.
    • پدیده تکمیل را نشان می دهند: اگر ابتدای عبارت رایجی گفته شود ، بیمار آن را تکرار و تکمیل می کند
    • تولید واضح
    •  توانایی در تولید گفتار سریال ( شمارش ، اسم روزهای هفته ، ماه های سال و شعر های کودکانه ) اگر ابتدای آن توسط درمانگر گفته شود
    •  در صورت ایجاد وقفه بین گفتار سریال،بیمار توانایی ادامه آن را ندارد. این موضوع، نشانگر خودکار بودن و بدون درک بودن گفته بیمار است
  •  درک شنیداری :
    •  شدیدا نابهنجار
  • تکرار :
    •  در مقایسه با توانایی های دیگر تقریبا سالم اما محدود و کمتر از میزان هنجاراست : تکرار محدود به ۳ یا ۴ کلمه در یک جمله
    • تولید واجها حین تکرار، خوب است
    • وقتی سوالی پرسیده می شود، بیمار سوال را تکرار می کند
    • گاهی تصحیح جملات ناقص گرامری
  • نامیدن :
    • شدیدا مختل است
    •  اکثر اوقات، بیماران پاسخی نمی دهند، اما گاهی اوقات پاسخ های واژه پردازی یا پارافازی های معنایی دیده می شود.
  • خواندن :
    •  بلند خواندن و درک شدیدا مختل است
  • نوشتن:
    •  نابهنجار

 

 

منبع

David Frank BensonAlfredo ArdilaAphasiaA Clinical Perspective

کارشناس ارشد گفتار درمانی - سجاد گنج خانلو - 09128774770

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

قالب وردپرس