معماری
خانه / بیماری های اعصاب / درمان فلج مغزی
Cerebral palsy treatment
درمان فلج مغزی

درمان فلج مغزی

درمان فلج مغزی (Cerebral palsy treatment)

 

 در درمان فلج مغزی تعداد زیادی از افراد کادر پزشکی باید به بیمار کمک کنند شامل

  • جراح ارتوپد برای درمان مشکلات استخوان، عضلات، تاندون ها، اعصاب و مفاصل
  • فیزیوتراپ برای بهبود حرکات و قدرت عضلات
  • کاردرمانی برای آموزش مهارت های زندگی مثل غذا خوردن و پوشیدن لباس
  • گفتار درمانی برای حل مشکلات ارتباطی بیمار
  • مددکار اجتماعی برای کمک های اجتماعی به بیمار و کمک یه آموزش تحصیلی
  • روان شناس برای کمک به بیمار و خانواده وی برای مقابله با استرس ناشی از بیماری
  • رفتار درمانی برای بهبود تکامل روحی، احساسی و اجتماعی بیمار
  • متخصصین دیگر مثل چشم پزشک، متخصص اعصاب، متخصص تغذیه و …

 

مداخلات مورد نیاز برای مدیریت کودکان فلج مغزی در دو طیف می تواند مورد توجه باشد.

  1. درمان بخش صدمه دیده مغز که هماهنگی و حرکات عضلات را بدرستی هدایت نماید.
    • در این خصوص تاکنون مداخله پزشکی قابل قبول که ترمیم ضایعه مغزی را انجام دهد وجود نداشته اما با پیگیری توانبخشی مناسب می توان به اینگونه کودکان کمک کرد تا زندگی مستقلی را دنبال نمایند و بعبارت دیگر وجود ضایعه بدان معنی نیست که اینگونه افراد از یک زندگی متکی بخود محروم باشند.
    • اینگونه کودکان علاوه بر نیازهای عمومی برای شکوفا شدن استعدادهای بالقوه ای که از آن برخوردارند به آموزش و خدمات خاص نیز نیازمند می باشند. متأسفانه در پاره ای موارد حتی نیازهای عمومی اینگونه کودکان به فراموشی سپرده شده و نهایتاً ارتباط و تعامل اجتماعی که زمینه رشد، تکامل و آموزش کودکان می باشد محروم می گردند.
  2. کاربرد تکنیک های مختلف در جهت برطرف نمودن نقص، ضعف و اسپاسم حرکات عضلانی حاصل از ضایعه مغزی که شامل موارد زیر می باشد :

 

الف – توانبخشی (Rehabilitation)

  1. فیزیوتراپی : هدف از فیزیوتراپی کودکان فلج مغزی کمک به این افراد به منظور دستیابی آنها توانمندیهای جسمی حرکتیشان می باشد.
  2. کاردرمانی : کاردرمانی یک سری فعالیتهای هدف مند را به منظور افزایش استقلال مهارتهای حرکتی درشت و ریز طراحی می کند. کاردرمان به کودک فلج مغزی در استفاده از وسایل تطبیقی از قبیل وسایل مورد نیاز جهت نشستن، حمام کردن، ایستادن و غذا خوردن و … کمک می نماید.
  3. گفتاردرمانی : هدف گفتاردرمانی تسهیل و بهبود مهارتهای ارتباطی کودک فلج مغزی می باشد. یک کودک فلج مغزی ممکن است نیاز به کمک در زمینه غلبه بر یک مشکل خفیف تلفظ داشته باشد یا اینکه ممکن است او نتواند از طریق گفتاری و کلامی با دیگران ارتباط برقرار کند و نیازمند یک روش غیر کلامی جهت برقراری ارتباط باشد. که از جمله این روشها می توان به روش ارتباط از طریق چشم، زبان اشاره، عکس خوانی و ارتباط از طریق دستگاههای الکترونیکی اشاره کرد.

 

ب – ارتوزها، قالب های گچی و اسپلینت ها

برای اکثر کودکان فلج مغزی به منظور تقویت روشهای توانبخشی اغلب ارتوز، اسپلینت و قالب های گچی تجویز می شود. این وسایل به حفظ و ایجاد ثبات در مفصل و قرار دادن مفصل در وضعیت صحیح و همچنین ممانعت از کشش بیش از حد عضلات کمک می کنند.

 

ج – روشهای درمان دارویی

ممکن است برای کودک مبتلا به فلج مغزی بدلیل شرایط خاصی نظیر ابتلا به تشنج یا سفتی های دردناک در نتیجه اسپاسمهای شدید از داروهای خاصی استفاده شود. سفتی عضلانی را می توان از طریق تزریق داروهایی ویژه ای از قبیل بوتوکس (Botox) برای مدت چند ماه مهار کرد.

 

 د- جراحی

وقتی شدت انقباض و سفتی دسته ای از عضلات بیش از حد است ممکن است بتوان با استفاده از جراحی آنها را شل تر کرده و طول آنها را افزایش داد و یا با جابجا کردن تاندون بعضی از عضلات تعادلی را در انقباض آنها ایجاد کرد. 
تغییر شکل و دررفتگی های مفصلی که ممکن است در این بیماران دیده شوند را میتوان با اعمال جراحی درمان کرد.

جراحی میتواند وضعیت بد قرار گرفتن اندام یا انحراف های ستون مهره را اصلاح کند. ممکن است نیاز باشد تا بعضی از مفاصل خشک شوند.

گاهی اوقات متخصصین مغز و اعصاب ممکن است ریشه های عصبی که کنترل تون عضلانی را بعهده دارند را نیز جراحی نماید. در این روش که ریزوتومی انتخاب پشتی نامیده می شود هدف کاهش سفتی عضلانی می باشد.

 

ه- وسایل تطبیقی

امروزه وسایل کمکی زیادی جهت کمک به افراد مبتلا به فلج مغزی وجود دارد. که این وسایل به فرد کمک می کند تا براحتی فعالیتهای روزمره زندگی خویش را انجام دهد.

  1. وسایل کمک حرکتی
    • ویلچر (دستی و الکترونیکی) – دوچرخه و سه چرخه های مخصوص
    • رورؤک عصا و والکر
  2. وسایل کمک ارتباطی
    • تابلوهای سمبولیک
    • دستگاههای الکترونیکی ترکیب کننده صوت
    • کی بردهای مخصوص
  3. تسهیلات کمکی فعالیت های روزمره زندگی
    • درهای الکترونیکی که بطور اتوماتیک باز و بسته می شوند
    • وسایل تغذیه ای (از قبیل قاشق و …) با دستهای بلند
    • چسب های گرفتن
    • سیستمهای کنترل محیطی

البته وسایل فوق الذکر بسته به فرهنگ و نوع کشور متغیر می باشند.

 

و- توجه به توانمندیهای کودک

از آنجائیکه معلولیت کودک کاملاً‌ مشخص است و میزان درمان آن نیز تا حد زیادی قابل پیش بینی است، رسیدگی به سایر توانمندیها و استعدادها و از طرفی توجه به سلامت روحی کودک از اهمیت بالایی برخوردار باشد. متأسفانه بسیاری از اوقات قربانی مشکلات جسمی کودک می شوند.

 

ز- سلول درمانی
مطالعات نشان می‌دهد که ساختار مغزی نوزادان و کودکان به لحاظ تکثیر سلولی تا حد زیادی متفاوت از بزرگسالان بوده و در صورت ایجاد آسیب می‌تواند با تکثیر سلولی نسبت به ترمیم ضایعه اقدام کند. در بیماری فلج مغزی به خصوص وقتی که عامل ایجاد کننده آن کمبود اکسیژن باشد سلول‌های پیش‌ساز الیگودندروسیتی که مسول ترشح میلین در سیتم عصبی هستند آسیب می‌بینند. هرچند که سیستم عصبی خود با افزایش مهاجرت سلولی و همچنین تکثیر سلولی به طور طبیعی نسبت به ترمیم اقدام می‌کند ولی گاها این آسیب به حدی است که روش‌های طبیعی موجود قادر به جبران آن نیستند.
مطالعات آزمایشگاهی نشان می‌دهد که پیوند سلول‌های بنیادی تا حد زیادی می‌تواند علائم بیماری را در مدل‌های حیوانی مرتفع سازد. یکی از منابع مهم برای سلول‌های بنیادی، مغز استخوان است. یافته‌های آزمایشگاهی نشان می‌دهد که قرار دادن این سلول‌ها در محیط‌های کشت خاص می‌تواند تمایز آنها به سلول‌های عصبی را موجب شود ضمن آنکه تزریق این سلول‌ها به صورت محیطی نیز در مدل‌های حیوانی قادر است با کاهش واکنش‌های التهابی ترمیم بهتر سلول‌های عصبی درحال مرگ گردد.

ح- طب سوزنی

طب سوزنی یکی از روش های بسیار موثر برای کمک به بیماران فلج مغزی است. طب سوزنی می تواند با روشی کاملا تخصصی با تحریک اعصاب و عضلات، آزاد شدن نوروترانسمیترها از پایانه های عصبی، تحریـک و فعال سازی قسمت های مختلف مغز و سیستم اعصاب، بهبود جریان خون اعضای بدن بویژه مغز و سیستم عصبی، تحریک و بهبود جریان انرژی حیاتی در بدن، روشی مفید برای کمک به کاهش عوارض و ناتوانی های مختلف بیماران فلج مغزی شود.

مطالعات و پژوهش های زیادی در سراسر دنیا تاثیرات مثبت انواع روش های طب سوزنی اعم از طب سوزنی گرمایی، طب سوزن با لیزر یا جریان الکتریسیته را در کنار دیگر روش های درمانی رایج در بهبود شرایط بیماران فلجمغزی نشان می دهد البته این روش باید از سوی متخصص طب سوزنی و با سوزن های یکبار مصرف انجام شود که در این صورت هیچ گونه عارضه جانبی برای آن گزارش نشده است.

کارشناس ارشد گفتار درمانی - سجاد گنج خانلو - 09128774770

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

قالب وردپرس