معماری
خانه / اختلالات زبانی / سه مشخصه ی مهم اتیسم
Three important features of autism
سه مشخصه ی مهم اتیسم

سه مشخصه ی مهم اتیسم

سه مشخصه ی مهم اتیسم (Three important features of autism)

 

اتیسم اختلالی رشدی است که سه مشخّصه اصلی آن عبارتند از:

  1. اختلال در تعامل اجتماعی
  2.  اشکال در رشد زبان
  3.  بروز رفتارهای قالبی و تکراری.

نکته : این سه مشخصه اصلی تا پیش از سن ۳ سالگی بروز می‏کنند (داد، ۲۰۰۵).

 

علائم اتیسم

الف- تعامل اجتماعی

مبتلایان به اوتیسم توجه چندانی به محرکات اجتماعی نشان نمی‏دهند، کمتر به دیگران نگاه می‏ کنند و لبخند می ‏زنند و هنگامی که کسی آنها را صدا می‏ زند کمتر واکنش نشان می ‏دهند. ارتباط چشمی کمتری برقرار می‏ کنند و در بسیاری موارد از لمس بدن یا حرکت دادن اندام‏های دیگران برای برقراری ارتباط استفاده می‏ کنند.

بسیاری از کودکان سه تا پنج ساله مبتلا به اوتیسم، به طور خودانگیخته به دیگران نزدیک نمی ‏شوند، به ابراز عواطف و احساسات دیگران پاسخ نمی‏ دهند، نوبت را رعایت نمی‏ کنند و از طریق اشاره ارتباط غیر کلامی برقرار نمی ‏سازند. با وجود این که این کودکان اغلب به مادر یا پرستار خود وابسته می ‏شوند ولی معمولاً از جدایی احساس ناامنی نمی ‏کنند. بدیهی است این علائم به شدت اختلال اوتیسم بستگی دارد و در کودکانی که بهره هوشی بالاتر یا سن بیشتری دارند شدّت علائم خفیف‏تر است. نوجوانان و بزرگسالان مبتلا به اوتیسم در آزمونهای بازشناسی چهره و تشخیص عواطف، ضعیفتر از همسالان سالم خود هستند. برخلاف تصور عموم، این افراد ترجیح نمی ‏دهند تنها باشند بلکه برقراری رابطه دوستانه و حفظ آن برایشان دشوار است. درباره رفتارهای پرخاشگرانه و خشونت در رفتار این گروه، مطالعات جامعی وجود ندارد. اطلاعات محدودی در دست است حاکی از آن که گروهی از کودکان مبتلا به اختلال طیف اوتیسم که عقب‏ماندگی ذهنی نیز دارند رفتارهای خشونت ‏آمیزی همچون تهاجم به دیگران، تخریب اموال و وسایل دیگران و کج خلقی شدید نشان می‏دهند. دومینیک، دیویس و ناگر (۲۰۰۷)، پس از مصاحبه با والدین ۶۷ کودک مبتلا به اختلال طیف اوتیسم گزارش کردند که دو سوم این کودکان دوره‏ هایی از کج خلقی شدید و یک سوم نیز سابقه تهاجم به دیگران داشته‏ اند. جالب آن که کج خلقی در کودکانی که اختلال زبانی شدیدتری داشتند شایع‏تر بوده است.

 

ب- ارتباط

حدود یک سوم تا نیمی از مبتلایان به اوتیسم، هرگز توانایی‏های گفتاری کافی برای رفع نیازهای ارتباطی روزمره خود کسب نمی‏کنند (نوئنز ۲۰۰۶). تأخیر در رشد مهارتهای ارتباطی ممکن است از همان سال اول زندگی کودک خود را به صورت تأخیر در شروع صداسازی‏ها، بیان چهره‏ای غیرعادی، فقدان پاسخ به محرکات ارتباطی و همنوا نبودن الگوهای صوتی کودک با اصوات مادر نشان دهد. در طی سال دوم و سوم، این کودکان در مقایسه با همسالان سالم از تعداد کمتری واژه و عبارات استفاده می ‏کنند و اغلب فاقد حرکات دست و چهره متناسب با گفتار هستند. کمتر احتمال دارد تا درخواستی را مطرح سازند یا بخواهند تجربه خود را تعریف کنند و احتمال زیادی دارد که کلام دیگران را پژواک نمایند یا ضمایر را به طور معکوس به کار ببرند (لاندا ۲۰۰۷). نقص در توجه مشترک که لازمه رشد گفتار کارکردی است به وضوح مشاهده می‏ شود. به عنوان مثال، ممکن است وقتی کسی با انگشت به چیزی اشاره می‏کند به جای آنکه به شیء توجه کنند به انگشت فرد نگاه ‏کنند. خود آنها نیز فاقد مهارت لازم در استفاده از اشاره انگشت برای درخواست اشیاء هستند (جانسون و مایرز ۲۰۰۷).

با اینحال در دو مطالعه، کودکان اوتیستیک دارای عملکرد خوب، در سنین هشت تا پانزده سالگی درتکالیف پایه زبانی شامل دایره واژگان و هجی کردن همانند سایر همسالان خود و بزرگسالان اوتیستیک، بهتر از همتایان بهنجار خود عمل کردند ولی در هر دو مطالعه، مبتلایان در تکالیف پیچیده زبانی نظیر زبان استعاری، ادراک زبان و استدلال کلامی از همسالان بهنجار خود ضعیف‏تر ظاهر شدند .

 

ج- رفتارهای قالبی و تکراری

مبتلایان به اوتیسم انواع متفاوتی از رفتارهای تکراری و کلیشه‏ای دارند که براساس مقیاس سنجش رفتارهای کلیشه‏ای، به پنج دسته تقسیم می‏شوند:

  1. رفتارهای استرئوتایپی (stereotypy): حرکاتی هستند که هیچ هدف خاصی را دنبال نمی‏ کنند، مانند چرخاندن دستها.
  2. رفتارهای اجباری (compulsive) : رفتارهایی که هدفمند انجام می ‏شوند و از قواعدی پیروی می‏ کنند، مانند چیدن منظم اشیاء بر اساس اندازه، رنگ و غیره.
  3. رفتارهای عادتی (ritualistic) و ثابت : عبارتند از این که فرد هر بار که یک فعالیت روزانه را انجام می ‏دهد آن را کاملاً به شکل ثابت و بدون تغییر انجام دهد، مانند عادات لباس پوشیدن یا ثبات درعادات غذایی. این رفتارها کاملاً به تمایل این افراد در حفظ همسانی و یکنواختی در محیط وابسته است (بادفیش، گلداشتین و مینشو، ۲۰۰۰).
  4. رفتارهای محدود: محدودیت درتمرکز و علاقه به یک فعالیت خاص مانند سرگرم شدن با یک برنامه خاص تلویزیونی.
  5. رفتارهای خود آزارگرانه : شامل حرکاتی می ‏شود که فرد به وسیله آن حرکات به خود آزار می‏ رساند یا آسیب می ‏زند، مانند گاز گرفتن دست. دومینیک و همکاران (۲۰۰۷) گزارش کرده‏اند که در میان حدود ۳۰ درصد از کودکان مبتلا به اختلال طیف اوتیسم چنین رفتارهایی دیده می ‏شود.

نکته : اگرچه هیچ نوع خاصی از رفتار، ویژه اوتیسم و منحصر به آن نیست ولی تنها در سندرم اوتیسم است که بروز همزمان چندین نوع از این رفتارها با شدت زیاد دیده می ‏شود (بادفیش و دیگران، ۲۰۰۰).

 

سایر علائم اوتیسم

مبتلایان به اوتیسم، ممکن است علائمی داشته باشند که وجودشان اهمیت تشخیصی نداشته باشد ولی در این افراد شایع باشد:

  1.  تخمین زده می‏شود ۵ تا ۱۰ درصد از مبتلایان به اختلال طیف اوتیسم، دارای توانایی‏هایی فوق‏ العاده هستند. توانایی‏هایی نظیر حافظه عددی یا بصری بسیار قوی (ترفرت، ۲۰۰۶).
  2.  پاسخ‏های غیرطبیعی به محرکات حسی : نظیر حساسیت شدید به یک محرک شنیداری یا لمسی عادی و یا حساسیت کمتر از معمول به محرکات دردناک (بنساسون، هن و فلاس، ۲۰۰۸).
  3.  راه رفتن روی پنجه پا (منبع قبلی).
  4.  مشکلات خواب (دومینیک و همکاران، ۲۰۰۷).

 

کارشناس ارشد گفتار درمانی - سجاد گنج خانلو - 09128774770

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

قالب وردپرس