معماری
خانه / اختلالات بلع / علائم و رویکردهای درمانی دیسفاژی

علائم و رویکردهای درمانی دیسفاژی

 

علائم و رویکردهای درمانی دیسفاژی

 

 

تعریف دیسفاژی

اغلب نتیجه ای ازانواع اختلالات نورولوژیک ی است که میتواند در هر یک از مراحل بلع طبیعی ایجاد گردد.

 

علائم دیسفاژی:

  • ناتوانی در بلعیدن موادغذایی و حتی بزاق دهان خودشان (شایعترین علامت)
  • سرفه کردن در هنگام خوردن و نوشیدن یا بلافاصله بعد از آن
  • ضعیف شدن صدا ی فرد در حین خوردن یا اندکی پس ازآن وجود صدایی وزوز مانند در مسیر تنفسی در حین دم و بازدم
  • ابتلا ی بیمار به عفونت سیستم تنفسی (پنومنی) به دلیل آسپیراسیون مکرر
  • ورود مواد غذایی به مسیر هوایی (آسپیراسیون)
  • کاهش وزن و ایجاد علائم سوء تغذیه به علت کم خوریها ی بیش از حد
  • بالا رفتن در جه حرارت بدن از ۱ـ۳۰  دقیقه پس از غذا خوردن

بطور کلی علائم اختلال بلع در بیمار ان مبتلا به سکته های مغزی از نوع آمبولیک و بیماران سرطانی پیشرونده است و با گذشت زمان با عث بروز ناتوانی بیشتری خواهد شد بیماران مبتلا به این اختلال از به هم خوردن روند طبیعی زندگی شان و ایجاد ناراحتی در تغذیه دچار نابسامانیهای جسمی و روحی می شوند

 

درمان

ازآنجائیکه دیسفاژی تقریبا تمامی ابعاد سلامتی فرد را تحت تأثیر قرار می دهد بنا براین تیم درمانی شامل پزشک عمومی، متخصصENT آسیب شناس گفتار و زبان، متخصص گوارش، متخصص مغز و اعصاب، رادیولوژیست، متخصص تغذیه، روانپزشک، متخصص ریه و سیستم تنفس، دندانپزشک و جراح عمومی است.

درمان اولیه اختلالات بلع و تغذیه ای، بررسی علل اختلال می باشد . بسته به علت ممکن است درمان دارویی یا جراحی باشد. همراه با درمان دارویی یا جراحی، رویکردها و مشاورات آسیب شناس گفتار و زبان هم می تواند در درمان دیسفاژی موثر واقع گردد.

 

رویکردهای درمانی:

بسته به نوع اختلال عملکرد ی شامل :

  1. تغییر اترژی غذایی: به عواملی چون حجم ماده غذایی، شیوه تغذیه، و … بستگی دارد.
  2. تکنیک های جبرانی بلع شامل: تغییر وضعیت بیمار ، روشهای پیشرفت آگاهی حسی بیمار، تغییر اندازه لقمه غذا و سرعت ارائه آن به بیمار، تغییر چگالی و سفتی ماده غذایی، استفاده از پروتز های داخل دهانی
  3. درمان بلع به صورت غیرمستقیم: این شیوه به بیمار تمریناتی راجهت تقویت ماهیچه ها ی آسیب دیده یا ضعیف شده آموزش می دهد.
  4. درمان بلع به صورت مستقیم: این شیوه تمریناتی را برای عملکرد صحیح حین بلع به بیمار آموزش می دهد.

بهترین تکنیک در درمان دیسفاژی حذف آسپیراسیون تا حد امکان و جلوگیری از باقی ماندن غذا در مسیر دهان و حلق می باشد.

 

روشهای درمان مستقیم وغیرمستقیم دیسفاژی:

روش تلفیقی حسی- حرکتی: مجموعه تکنیکهایی که در این بخش ارائه می شوند، در واقع بر ای سرعت بخشیدن به شروع مرحله حلقی بلع ، طراحی شده اند و باعث می شوند قبل از اینکه بیمار برای شروع این مرحله تلاش کند ورودیهای حسی افزایش یافته و مرحله حلقی بلع آغاز گردد. این تکنیکها عبارتند از:

  1. تکنیک های تماس و لمس مهاری

تماس یا فشار ثابت: لمس حرکتی بصورت ثابت می باشد.

Slow strocking : لمس حرکتی بصورت ریتمیک می باشد.

  1. تکنیکهای تسهیل جلدی:

Tapping : ضربه بوسیله سرانگشتان روی عضله یا تاندون به تعداد ۳ – ۵ بار

Stretch pressure : فشار بر روی عضله به همراه کشش

  1. رفلکس تهوع (gag):
  • hypoactive reflex :
    • ا ستفاده از touch pressure بر روی قوس کامی – حلقی و کامی- زبان
    • اعمال فشار بر روی قسمت خلفی زبان
    • Stroking (لمس حرکتی ریتمیک) سبک و متناوب بر روی نرمکام و قوس کامی – زبانی و کامی – حلقی
    • کشش دیواره خارجی این قوسها بوسیله آبسلانگ
  • hyperactive gag reflex : استفاده از روش tongue walking :ابتدا قاشق، انگشت  یا آبسلانگ را با یک فشار ثابت در خط میانی زبان ،نزدیک به نوک زبان گذاشته وبه تدریج آن را به قسمتهای عقب زبان حرکت می دهیم. فشار ثابت روی گونه، گیجگاه و اطراف دهان و سپس فشار ثابت رویق سمت خلفی زبان
  • استفاده از فشار ممتد بر روی قوس های کامی -حلقی و کامی- زبانی

 

 

 

منابع:

  • ارزیابی ودرمان اختلالات صوت وبلع،محمدزاده،مهر ۷۹
  • بلع واختلالات آن. آ.ل.پرلمن،ک.شولز-دلریو. فاطمه درخشنده،علی باریک لو،زهرا یزدانی،۱۳۸۷

 

کارشناس ارشد گفتار درمانی - سجاد گنج خانلو - 09128774770

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

قالب وردپرس