تشخیص افتراقی آفازی های روان

 

گفتار روان (Fluent Speech) : تولید بی تلاش عبارات و جملات طولانی با تلفظ خوب و گرامر نرمال . سرعت گفتار به سرعت عادی نزدیک است و آهنگ طبیعی دارد.

 آفازی های روان شامل ورنیکه، ترانس کورتیکال حسی ، انتقالی و آنومی می باشد.

 

– آفازی ورنیکه (Wernicke’s aphasia)

– گفتار محاوره اي ( بيان )                روان ، پارافازيک

– درک شنيداري                              نابهنجار (ويژگي زباني اصلي)

– تکرار                                          نا بهنجار

– ناميدن                                          نا بهنجار

– خواندن  بلند                                  نا بهنجار

– درک خواندن                                 نابهنجار

– نوشتن                                         نا بهنجار

• برونداد گفتاري :
  • روان است
  • سرعت گفتار طبيعي است یعنی تعداد کلمات توليد شده در دقيقه بهنجار است
  • فشار گفتار (logorhea) : صحبت کردن بدون وقفه به گونه اي که آزمونگر او را به اجبار متوقف مي کند.
  • 5 تا 8 کلمه در عبارت می گوید یعنی طول عبارت به هنجار
  • عدم اشکال در توليد و نواي گفتار
  • محتواي زبان بياني غير طبيعي است و سرشار از پارفازي هاي کلامي(معنايي) و حرفي است
  • چون بيمار به دليل مشکل درکي، قادر به نظارت بر برونداد کلامي خود نيست،‌ به شکل ناخودآگاه کلمات جديد را ابداع مي کند(Neologism)
  • جملات کامل ولي بي معناست و بنابراين در برقراري ارتباط شکست خورده و مايوس مي شوند.
  • گفتار پوچ (empty speech) : عدم وجود کلمات اسمي و داراي معني – وجود کلمات بي معني و مفهوم
  • در صورت وجود 3 نوع پارافازي، برونداد کلامي غير قابل درک و منجر به آفازي جارگون مي شود
  • حافظه نسبتا خوب در گفتار سريال وجود دارد
  • عملکرد مناسب در شمارش ، نام بردن ، روزهاي هفته ، خواندن شعر يا قافيه هاي کودکانه دیده می شود.
• درک شنيداري :
  • آسيب شديد در درک وجود دارد. اين اختلال درک هم در زمينه درک زبان بياني است و هم نوشتاري
  • در حالت شديد، بدون درک
  • در بيشتر موارد توانايي درک کلمات ، عبارات يا جملات کوتاه را دارند
  • پديده خستگي يا مسدود شدگي : درک چند کلمه اول و عدم درک کلمات بعدي – حتي اگر کلمات اول بلافاصله دوباره بيان شوند دردرک آن ها ناتوان خواهد بود .
  • ناتوان در تشخيص واج هاي داراي اختلاف جزئي
  • بروز اشکال در زمان تغيير ازيک تکليف به تکليف ديگر مثال : ابتدا ادراک اشياء سپس ادراک اعضاء بدن، منجر به ايجاد مشکل بارز در درک مي شود
  • ناتواني در انجام دستورات گونه اي – چهره اي اما تقليد خوب از درمانگر
• تکرار :
  • نابهنجار است
  • اختلال در تکرار مرتبط با اشکال درک شنيداري
  • در صورت درک حتي يک کلمه به طور صحيح، توانايي تکرار همان کلمه را دارد
• ناميدن :
  • توانايي ناميدن، نابهنجار است.
  • هنگام نام بردن اعضاء بدن يا اشيا، يا به طورکلي قادر به پاسخگويي نيست يا پاسخ هاي پارافازيک ارائه مي دهند
  •  در هنگام صحبت کردن داراي پارافازي هاي کلامي هستند
  • در هنگام نام بردن داراي پارافازي هاي واژه پردازي يا لفظي هستند
  • موارد اخيرثابت نبوده و هرنوع پارافازي مي تواند در گفتار يا ناميدن وجود داشته باشد.
• خواندن :
  • بلند خواندن و درک خواندن،‌ هردو نابهنجار است
  • اختلال در درک خواندن مرتبط با اشکال درک شنيداري است ولي درک خواندن ممکن است از درک شنيداري بهتر باشد
  • برخي از بيماران، در ادراک کلمات گفته شده اشکال عمده اي نشان مي دهند. يعني به کري واژه مبتلا هستند
  • برخي از بيماران، در ادراک کلمات نوشته شده اشکال عمده  دارند. يعني به کوري واژه مبتلا هستند
  • در بيمار ورنيکه، به طورکلي ناتواني بارز در ادراک زبان گفتاري و ادراک زبان نوشتاري وجود دارد
• نوشتن :
  • نابهنجار است
  • برون داد نوشتاري متفاوت از بروکا است
  • به دليل عدم وجود همي پلژي، بيمار از دست برتر در نوشتن استفاده مي کند و بنابراين دست خط از لحاظ توانايي حرکتي معمولا مناسب است و حروف به طور کامل و خوانا نوشته مي شوند. ولي مفهوم زبان نوشتاري مثل زبان بياني نابهنجار است. درواقع نوشتار انعکاسي از برونداد کلامي پارافازيک بيمار است.

 

– آفازی انتقالی (Conduction aphasia)

 – گفتار محاوره اي ( بيان )                 روان ، پارافازيک

– درک شنيداري                               خوب تا بهنجار

– تکرار                                           نا بهنجار(ويژگي اصلي)

– ناميدن                                          معمولا نا بهنجار

– خواندن بلند                                    نا بهنجار

– درک خواندن                                 خوب تا بهنجار

– نوشتن                                          نا بهنجار

• گفتار محاوره اي :
  • روان ، پارافازيک( نه به رواني ورنيکه)
  • اگرچه بيان خودبه خودي نسبتا روان است، ولي در انتخاب و توالي سازي واج ها مشکل دارند و بنابراين گفتارشان پر از خطاهاي پارافازيک به ويژه از نوع حرفي است
  • مکث زياد و ترديد در يافتن کلمه معمولا به نواي گفتار نامناسب منجر مي شود.
  • اشکال خفيف در توليد
  • تفاوت با آفازي بروکا :
    • بيان عبارات 4 – 5 کلمه اي
    • پارافازي لفظي بيشتر از بروکا
    • عليرغم اين که واج ها در جاي مناسب نيستند ، توليد بهتر از بروکا
  • بعد از بيان ابتداي گفته هاي سريال توسط درمانگر، بيمار تا انتها درست بيان  مي کند
  • بيان بهتر کلمات در آواز خواندن نسبت به گفتار محاوره اي
•  درک :
  • خوب
  • در بعضي بيماران، اشکال درکي محدود به ساختار گرامري پيچيده مي شود
  • درک براي گفتار معمولي خوب است
• تکرار :
  • ويژگي بارز اين آفازي است و در تکرار کلمات چندهجايي و جملات بيشترين شدت را دارد
  • پارافازي حرفي حين تکرار
  • تفاوت بين تکرار و درک، ويژگي اصلي اين افازي است
  • تکرار از توانايي توليد ضعيف تر است
  • استفاده از مترادف ها به جاي کلمه هدف ( مثال تکرار تفنگ : پس از تلاش براي تکرار ، مي گويد اسلحه)
  • اشکال در تکرار واژه هاي گرامري و اعداد
• ناميدن :
  • نابهنجار به ويژه در ناميدن در مواجهه
• خواندن :
  • اشکال عمده در بلند خواندن به همراه  پارافازي هاي شديد
  • ولي درک خواندن اغلب نسبتا خوب است
• نوشتن:
  • باوجود طبيعي بودن ويژگي هاي حرکتي دست خط، زبان نوشتاري خودانگيخته مشابه بيان شفاهي خودانگيخته دچار آسيب است
  • کامل نوشتن برخي حروف و کلمات اما هجي ضعيف همراه با حذف، جابه جايي و جانشيني حروف
  • اين خطاها در نوشتن کلمات در جمله نيز وجود دارد

 

– آفازی ترنسکورتیکال حسی (Transcortical Sensory Aphasia)

– گفتار محاوره اي ( بيان )         روان ، پارافازيک ، پژواک گويي

– درک شنيداري                             شديدا نا بهنجار

– تکرار                                      خوب تاکاملا بهنجار

– ناميدن                                       نا بهنجار

– خواندن بلند                                نا بهنجار

– درک خواندن                             نابهنجار

– نوشتن                                      نا بهنجار

•  گفتارمحاوره اي :
  • روان است
  • داراي پارافازي هاي معنايي(کلامي) و واژه پردازي، که به پوچي گفتار منجر مي شود
  • اکوليليا يا پژواک گويي بارزترين ويژگي اين آفازي است.(اين اکو برخلاف بيماران ترانس کورتيکال حرکتي، اجباري است. يعني بيمار نمي تواند از تکرار بازداري کند )
  • بيمار کلمات و عبارات گفته شده توسط درمانگر را با گفتار خود در مي آميزد بدون اينکه هيچ درکي از آن داشته باشد
  • مکث در گفتار به دليل مشکلات واژه يابي
  • ادامه دادن به گفتار سريال در صورتي که آزمونگر آن را شروع کرده باشد
  • پديده تکميل در اشعار و جمله ها
• درک شنيداري :
  • شديدا نابهنجار است به طوريکه تقريبا هيچ توانايي درک شنيداري وجود ندارد
  • ناتوان در درک آزمون هاي اشاره کردن و انجام دستورات و پاسخ به سوالات بله – خير
• تکرار :
  • خوب و عالي
  • تکرار هجاهاي بي معني ، کلمات نامفهوم ، جمله هاي ناقص نحوي ( بدون درک معني آ ن ها ): اين بيماران برخلاف بيماران ترانس کورتيکال حرکتي کلمات بي معني و عبارات ناصحيح گرامري و حتي عبارات خارجي را بدون آگاهي و بدون تصحيح آنها تکرار مي کنند
• ناميدن :
  • ناميدن در مواجهه شديدا نابهنجار است
  • اگر نام شي به طور ناقص براي او گفته شود ، شروع به گفتن جملات نامربوط و طولاني مي کند
• خواندن :
  • توانايي بلند خواندن گاهي بهنجار و به طورکلي بهتر از درک خواندن است
  • داراي جابجايي هاي پارافازيک
  • درک خواندن نابهنجار است شبيه آفازي ورنيکه
• نوشتن:
  • نابهنجار
  • ويژگي هاي نوشتار مانند آفازي ورنيکه

 

– آفازی آنومی (Anomic Aphasia)

– گفتار محاوره اي ( بيان )                روان

– درک شنيداري                              بهنجارتا اشکال خفيف

– تکرار                                         خوب

– ناميدن                                         نا بهنجار

– خواندن بلند                                 خوب تا معيوب

– درک خواندن                               خوب تا معيوب

– نوشتن                                        خوب تا معيوب

• گفتار محاوره اي :
  • روان است
  • گاهي پوچ به نظر مي رسد به دليل فقدان واژه هاي اسمي
  • مکث ها ي زياد
  • اشکال در اسامي مهم و خاص ( البته ممکن است در مورد فعل و صفت نيز باشد )
  • استفاده از کلماتي چون چيز  ، اين  ، آن و …
  • داراي پارافازي معنايي
  • حاشيه پردازي
  • اين ويژگي ها، گفتار را مبهم مي کند و در برقراري ارتباط اختلال جدي ايجاد مي نمايد
• درک :
  • درک زبان شفاهي و نوشتاري نزديک به نرمال است.
• تکرار :
  • خوب
• ناميدن :
  • نابهنجار به درجات مختلف
  • از راهنمايي استفاده اي نمي برد
  • توانايي ناميدن آزاد و ناميدن پس از توصيف در مورد آن، دچار اختلال است
• خواندن و نوشتن :
  • در اکثر بيماران توانايي خواندن نسبتا خوب است.
  • نوشتن در برخي بيماران نسبتا نرمال و در سايرين مختل است.

 

 

منبع